Znaczenie diety w chorobie Hashimoto...

Choroba Hashimoto o której dziś bardzo dużo się mówi, to nic innego jak autoimmunologiczne zapalenie tarczycy… Co to oznacza ???, że układ immunologiczny (odpornościowy) naszego organizmu oszalał i zaczął atakować własne komórki tarczycy powodując zapalenie, które prowadzi do stopniowego uszkodzenia i upośledzenia funkcjonowania gruczołu.

Dlaczego tak się stało ??? …. Dlaczego pojawiła się choroba Hashimoto ?

Etiopatogeneza do końca nie została poznana. Jej przyczyny upatruje się w czynnikach środowiskowych (głównie zakażenie wirusem WZW typu C, zanieczyszczenia środowiska różnymi opryskami), predyspozycjach genetycznych, czynnikach żywieniowych, (nie prawidłowej diecie wysoko przetwarzanej, nadmiarem jodu, niedoborem selenu, ignorowanymi nietolerancjami pokarmowymi oraz alergenami pokarmowymi nasilającymi odpowiedź immunologiczną) i innych o podłożu immunologicznym (np. autoagresja przeciw korze nadnerczy, celiakia). Przyczyna powstania choroby u każdego pacjenta jest bardzo indywidualna i aby ją poznać niezbędne jest wykonanie szczegółowych badań. Badań dopasowanych indywidualnie do osoby. Nie mówię tutaj o badaniach w kierunku diagnostyki choroby (TSH, ft3, ft4, anty-TPO anty-TG, USG tarczycy), ale o badaniach w kierunku wykrycia przyczyn autoagresji układu immunologicznego.

Co to jest ta autoagresja układu immunologicznego….??

W jednym zdaniu to traktowanie przez układ immunologiczny komórek tarczycy jako obce i wytwarzanie przez ten układ przeciwciał (anty–TPO, anty-TG) przeciwko białkom produkowanym przez tarczycę. Co w konsekwencji prowadzi do uszkodzenia komórek tarczycy (wysokie stężenie przeciwciał anty-TPO), oraz upośledzenia wytwarzania hormonu (wysokie stężenie przeciwciał anty-TG). Autoagresja immunologiczna powoduje często u chorych na Hashimoto powstanie rozległych nacieków limfocytów T i B, którym towarzyszy niszczenie hormonów tyreocytów i struktury pęcherzyków tarczycowych. W konsekwencji do całkowitej destrukcji gruczołu. W związku z brakiem przyczynowego leczenia choroby, Hashimoto w dzisiejszych czasach leczona jest tylko substytucyjnie w postaci uzupełnienia braków hormonów tarczycowych lekami (Euthyrox, Letrox) przez specjalistów endokrynologów. Bardzo mały odsetek pacjentów dociekliwie szuka przyczyny choroby, a jeżeli już ją znajdzie to kładzie coraz większy nacisk na odpowiednie odżywianie, które wspomaga proces leczenia i znacząco łagodzi objawy choroby a w wielu przypadkach pozwala na odstawienie leku. Osobiście uważam, jeżeli płaty tarczycy osiągają wystarczające rozmiary i nie są one uszkodzone to dobieranie leków hormonalnych nie jest konieczne wystarczy odpowiednia dieta aby wyciszyć autoagresje i pobudzić tarczycę do produkcji hormonu. Tarczyca odpowiada za ok. 30 % spoczynkowej przemiany materii a zatem w okresie choroby Hashimoto znacznie obniża się metabolizm organizmu i energia dostarczana w pożywieniu magazynowana jest w postaci tkanki tłuszczowej. Obniżenie poziomu metabolizmu wraz z toczącym się stanem zapalnym tarczycy powoduje duże problemy w utrzymaniu prawidłowej masy ciała. Odpowiednio dobrana dieta może ułatwić utrzymanie właściwej masy ciała i wyciszyć proces zapalny. Należy unikać znaczącego obniżenia wartości energetycznej diety, gdyż może to jeszcze bardziej upośledzić działanie gruczołu i układu odpornościowego. Podstawowa dieta powinna być bogata w składniki odżywcze i jednocześnie powinna mieć charakter przeciwzapalny.

Jak prawidłowo dostosować dietę do choroby Hashimoto??...

Po pierwsze należy zwrócić uwagę na nietolerancje i alergie pokarmowe, które w 90 % towarzyszą w chorobie Hashimoto i wyostrzają proces autoagresji w organizmie. Są to w szczególności gluten ( z uwagi na gliadynę podobną do komórek tarczycy), kazeina. Należy wykonać badania na nietolerancje pokarmowe i celiakie (Badania można wykonać w Gabinecie Esencja Zdrowia). Zwróćmy uwagę w diecie na wykorzystanie białka, które wymaga dodatkowego nakładu energii organizmu, co w przypadku obniżonego metabolizmu w chorobie Hashimoto jest bardzo korzystne. Dodatkowo aminokwasy wykorzystywane są do syntezy hormonów tarczycy-tyrozyna, łącząc się z jodem daje prekursor dla hormonów. Należy pamiętać aby spożywać białko pełnowartościowe, pochodzenia zwierzęcego (mięso, ryby morskie, jaja) oraz produkty mleczne (oczywiście po wykluczeniu alergii na kazeinę). W przypadku objawów alergicznych do diety można wprowadzić mleka roślinne (np. kokosowe, migdałowe i inne). Zalecane jest zwiększenie zawartości w diecie tłuszczy zawierających wielonienasycone kwasy tłuszczowe, głównie ꟺ-3, które wspomagają łagodzenie procesu zapalnego układu immunologicznego oraz stymulują przemianę T4 do T3 w wątrobie i uwrażliwiają tkanki na działanie hormonów tarczycy. Dobre tłuszcze znajdziemy w oleju rybim, oliwie z oliwek, a także orzechach, awokado, pestkach dyni. Przy chorobie Hashimoto zaburzona jest gospodarka węglowodanowa, dlatego też należy ograniczyć w diecie spożycie cukrów prostych. Rekomenduje się spożywanie węglowodanów złożonych, bogatych w składniki mineralne, witaminy i błonnik (kasze, makarony, pieczywo) oczywiście pod warunkiem tolerancji na gluten. A także o niskim indeksie glikemicznym (surowe warzywa) zapobiegające nagłemu wzrostowy cukru po posiłkach. Biorąc pod uwagę problemy z motoryką jelit u chorych na Hashimoto powinno się dostarczać w diecie odpowiednią ilość błonnika, którego dobrym źródłem są: siemię lniane, orzechy, ziarna, warzywa, jabłka i gruszki. Wspomagając układ immunologiczny i pracę tarczycy należy dietę wzbogacić o składniki i związki usprawniające działanie układu odpornościowego, poprawiające funkcjonowanie tarczycy oraz wyciszające stan zapalny takie jak jod (jod ściśle pod kontrolą, gdyż jego nadmiar może spowodować nasilenie autoagresji), selen i witamina D. Pamiętajmy choroba Hashimoto to choroba autoimmunologiczna całego organizmu nie tylko tarczycy, co oznacza że nie prawidłowo leczona może zaatakować każdy inny organ naszego organizmu w postaci autoagresji przeciwciał przeciwko …..np. wątrobie, nerek, itd... Dlatego gorąco zachęcam zarówno osoby chore jak i zdrowe do wnikliwej diagnostyki pod kontem alergii i nietolerancji pokarmowej oraz zdrowej pełnowartościowej diety.

Autor: Agata Zych
Dietetyk, Psychodietetyk
Właściciel Poradni Esencja Zdrowia