DZIEŃ DOBRY WIOSNO - czyli podbiałowe właściwości lecznicze

Chciałabym Wam przedstawić roślinę zwiastującą wiosnę - w której każdy z nas mógłby się zakochać. Mowa oczywiście o podbiale pospolitym (łacińska nazwa tussilago farfara; tussi z łaciny oznacza kaszel) nazywanym również: podbiałem zwyczajnym, końskim kopytem, oślą stopą, końskim kwiatem, grzybieniem, kaczyńcem, białodrzewem. Należy do najwcześniej zakwitających roślin. Wyglądem kwiaty przypominają mniszka lekarskiego, są one jednak nieco mniejsze i smuklejsze o koszyczkach okrytych od dołu purpurawofioletowymi, łuskowatymi listkami.

Podbiał pospolity

Podbiał pospolity rośnie w całym kraju najczęściej przy drogach, w rowach i na polach w miejscach wilgotnych i na glebach gliniastych. Jest pospolitym chwastem. Kwitnie od marca do maja. W celach leczniczych używa się liści i kwiatów podbiału. Kwiaty zbiera się wczesną wiosną zaraz po zakwitnięciu ścinając same koszyczki kwiatowe, które następnie należy suszyć w miejscach ocienionych w temperaturze nie wyższej niż 40-50 C. Podobnie jak kwiaty, suszymy liście, młode, ale dobrze rozwinięte, wolne od plam, bez ogonka lub z jego resztką. Liście najlepiej rozkładać do suszenia dolną stroną blaszki liściowej ku górze, gdyż ta trudniej wysycha. Obydwa surowce należy przechowywać w pojemnikach szczelnie zamkniętych, gdyż łatwo wchłaniają wilgoć, w miejscach suchych i zacienionych.

Podbiał pospolity

Podbiał pospolity ze względu na swój skład chemiczny jest uznawany za roślinę leczniczą. Podbiał zawiera związki śluzowe (ochrona dla błon śluzowych; liście zawierają do 8% śluzu), garbniki (działają ściągająco i przeciwzapalnie, obniżają przekrwienie, niszczą florę bakteryjną; do 18%), olejek eteryczny, flawonoidy (działają przeciw kurczom mięśni), fitosterol, kwasy polifenolowe, cholinę, substancje gorzkie - tusilaginę, z soli mineralnych dużo związków cynku, manganu i potasu (wpływają na funkcję gruczołów wewnętrznych np. tworzenie insuliny). Liście zawierają dużo witaminy C.

Podbiał pospolity

Podbiał ma działanie wykrztuśne (silniej działają kwiaty), rozkurczowe, przeciwzapalne, powlekające, osłaniające w obrębie dróg oddechowych i przewodu pokarmowego (do tego celu lepsze są liście), przeciwkaszlowe, ściągające, nieznacznie przeciwbakteryjne, moczopędne, gojące rany, przeciwkataralne, antyseptycznie, odtruwające i uspokajające.

Podbiał pospolity

Preparaty sporządzone na bazie podbiału osłaniają błony śluzowe jamy ustnej i gardła, zmniejszając tym samym ich podrażnienie w przeziębieniach, co łagodzi uporczywy kaszel. Powodują zwiększoną produkcję wydzieliny śluzu w drogach oddechowych, rozrzedzenie zalegającej wydzieliny i pobudzenie ruchów nabłonka rzęsowatego, co ułatwia oczyszczenie się i dezynfekcję dróg oddechowych czyli wyzwalają odruch wykrztuśny. Ponadto związki czynne z liści podbiału działają rozkurczowo na mięśnie gładkie oskrzeli i ułatwiają przepływ powietrza w drogach oddechowych. Związki zawarte w kwiatach mają silniejsze działanie rozkurczowe na oskrzela niż liście. Ponadto kwiaty pobudzają apetyt i działają przeciwpotnie. Zawarte w odwarze rośliny garbniki działają przeciwzapalnie i ściągająco na błony śluzowe jamy ustnej, gardła oraz przełyku, a olejek eteryczny nieznacznie przeciwbakteryjnie.

Podbiał pospolity

Przetwory z podbiału stosuje się w lekkich stanach nieżytowych błon śluzowych górnych dróg oddechowych, z objawami bólu w gardle i krtani oraz utrudnionym przełykaniu i odksztuszaniu. Podbiał dobrze działa również jako lek pomocniczy przy chrypkach, anginach, przewlekłych zapaleniach oskrzeli, osłabieniu odruchu wykrztuśnego i w zanikowym, suchym nieżycie gardła u palaczy tytoniu, początkowych stadiach gruźlicy, astmie oskrzelowej, rozedmie płuc, przy kłopotach z prostatą, w schorzeniach nerek i pęcherza, obrzęku stóp i zapaleniu żył, zaburzeniach miesiączkowania (bolesne miesiączki). Zewnętrznie odwary z liści podbiału stosowane są w formie okładów przy: zapaleniach, wrzodach, stłuczeniach, siniakach, oparzeniach słonecznych I i II stopnia, łojotokowym zapaleniu skóry, odczynach rumieniowych skóry. Ponadto w celach kosmetycznych, zapobiega przetłuszczaniu się skóry – usuwa wypryski i trądzik.

Odwar z liści podbiału: 1 łyżkę liści zalać 1-1 ½ szklanki wody ciepłej i ogrzać do wrzenia. Gotować powoli pod przykryciem 3 min. Odstawić na 10 min i przecedzić. Pić ¼ do 1/3 szklanki 3-5 razy dziennie między posiłkami przy kaszlu. Ten sam odwar stosuje się zewnętrznie do okładów na skórę przy stłuczeniach, zaczerwienieniu i sinikach.

Dla dzieci sok miesza się pół na pół z miodem, a potem przelewa do ciemnej butelki.

W tych samych celach co podbiał można stosować ziele tymianku, owoce anyżu i liście prawoślazu.

Podbiał pospolity

Ciekawostki związane z podbiałem pospolitym:

·         Jest składnikiem mieszanki ziołowej O. A.Cz. Klimuszko na gruźlicę płuc i kości, rozdemę płuc i nieżyt oskrzeli, krztusiec, dychawicę oskrzelową, pylicę płuc, żylaki goleni, przewlekłe zapalenie żołądka, wrzód żołądka, wrzód dwunastnicy, biegunkę i inne;

·         Starożytni medycy przy astmie, przewlekłym kaszlu a także zapaleniu oskrzeli wdychali przez rurkę dym z korzeni podbiału spalanych na węglu z drzew cytrusowych. Palono też - tak jak papierosy - jej specjalnie wysuszone i zwinięte liście;

·         W dawnych czasach podbiał był wykorzystywany jako lek na pękające brodawki u kobiet karmiących;

·         Odwar z samych kwitów systematycznie stosowany do przemywania twarzy likwiduje przebarwienia skóry;

·         Liście podbiału wchodzą w skład mieszanek Pektosan oraz Neopektosan. Liść podbiału jest surowcem farmakopealnym;

·         W medycynie ludowej sok ze świeżych liści wciągano do nosa dla pozbycia się kataru;

·         Odwar z podbiału używa się do mycia głowy przy wypadaniu włosów i przeciw łupieżowi.

Podbiał pospolity

Jeżeli powyższy artykuł Państwa zachęcił zapraszam do poszerzania wiedzy w tym temacie. Poniżej załączam wykaz książek, z których korzystałam przy opracowywaniu powyższej publikacji:

1.   L. M. Krześniak „Apteczka Ziołowa” Wydawnictwo „Sport i Turystyka” Warszawa 1986.

2.   K. Mikołajczyk, A. Wierzbicki „Zioła” Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza Warszawa 1983.

3.   J. Kresanek „Rośliny lecznicze” Wydawnictwo „Sport i Turystyka” Warszawa 1983.

4.   A. Ożarowski, W. Jaroniewski „Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie” Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych Warszawa 1987.

5.   J. Kwaśniewska, K. Mikołajczyk „Zbieramy zioła” Wydawnictwa Akcydensowe Warszawa 1986.

6.   O. A. Cz. Klimuszko „Wróćmy do ziół” Instytut Prasy i Wydawnictw NOVUM Warszawa 1988.

7.   I. Kiliańska, H. Mojkowska „Zielnik polski” Wydawnictwo INTERPRESS Warszawa 1988.

8.   E. Kuźniewski, J. Augustyn-Puziewicz „Przewodnik ziołolecznictwa ludowego” Państwowe Wydawnictwo Naukowe Warszawa-Wrocław 1986.

9.   J. Kwaśniewska, J. Skulimowski, H. Tumiłowicz „Poradnik zbieracza ziół” Wydawnictwo przemysłu lekkiego i spożywczego Warszawa 1956

pozdrawiam,

Kinga Bzduła

Podbiał pospolity
Podbiał pospolity
Podbiał pospolity
Podbiał pospolity
Podbiał pospolity
Podbiał pospolity
Podbiał pospolity
Podbiał pospolity
Podbiał pospolity
Podbiał pospolity
Podbiał pospolity
Podbiał pospolity